website door Carlos Gallupa

Zorg met een kostprijsplaatje

 

Het is een illusie te denken dat een universitair medisch centrum de kostprijs tot op de komma nauwkeurig in kaart kan brengen, meent Ruud Hopstaken, vice voorzitter van de Raad van Bestuur van het AMC. Maar het is desalniettemin belangrijk. ‘Inzicht in kosten maakt mensen bewust, draagt bij aan discussies over keuzes in de zorg en geeft richting aan efficiencyverbetering.' Een interview met Ruud Hopstaken en Franck Asselman, bedenker van het kostprijzenmodel bij het AMC.

Vier jaar geleden is het AMC gestart met het kostprijsproject. Wat hebben jullie inmiddels bereikt?
Asselman: ‘Voor het derde jaar op rij zijn we nu in staat geweest om ziekenhuisbreed de kostprijzen te bepalen voor al onze zorgactiviteiten. We kunnen nu in één keer de kosten in kaart brengen van elke patiënt die het AMC bezoekt. Hiervoor hebben we een eigen kostprijzenmodel ontwikkeld. Er bestond namelijk nog geen model voor universitaire medische centra. We hebben aannames gedefinieerd, keuzes gemaakt, een applicatie ontwikkeld en een handboek gemaakt waarin het model - inclusief het proces - uitgebreid en helder geformuleerd staat. Op dit moment bevinden we ons in de fase dat we het model weliswaar kunnen toepassen, maar we nog niet uitontwikkeld zijn. Kostprijsberekening is nog geen routinehandeling. Maar we zijn op weg.'
Waar zijn jullie achter gekomen?
Asselman: ‘Dat we de kostprijs nooit exact kunnen bepalen . Die illusie hebben we ook niet. We willen hem vooral zo goed mogelijk benaderen. En daar werken we hard aan. We vinden die kwaliteit namelijk heel belangrijk en laten daarom ook door externen beoordelen of het kostprijsproces voldoet aan alle interne en externe eisen.. Ook hebben we hiervoor veel met de professionals van de medische afdelingen gesproken. Zij moeten immers ook het gevoel hebben dat de kostprijs die wij hebben berekend ook zo realistisch mogelijk is. Zij geven ons feedback hierover.'

Per definitie subjectief
Hoe komt het dat het zo lastig is die kostprijs vast te stellen?
Hopstaken: ‘We zijn een academisch huis waarin alle professionals drie taken hebben: zorg, onderwijs en onderzoek. En dat is ook precies een van de problemen bij het vaststellen van de kostprijs. Deze drie taken zijn niet zelden met elkaar verweven. Want waar breng je de kosten onder van een hoogleraar die ‘s morgens met studenten langs de bedden loopt, ‘s middags met een promovendus en zijn promotieonderzoek aan de slag gaat en die aan het eind van de middag zelf ook nog opereert? Hoe alloceer je dat? Dat is uiterst ingewikkeld. Het betekent dat we daarin keuzes moeten maken en keuzes zijn per definitie subjectief. Bovendien kun je je kosten nog zo goed in kaart brengen, wanneer de opbrengsten fluctueren - en dat doen ze voortdurend - kun je nog steeds geen goede kosten/baten-afweging maken . Zo bleek bijvoorbeeld ineens dat het DBC-tarief voor een bepaalde chirurgische ingreep gehalveerd was. Dit zijn ontwikkelingen waar je nauwelijks invloed op hebt, maar die mensen er wel van kunnen weerhouden om actief met kostprijzen aan de slag te gaan.

Belevingswereld
Hoe hebben jullie de medische afdelingen kunnen interesseren om mee te werken aan de kostprijzen?
Asselman: Het onderwerp kostprijzen is onder andere gaan leven bij de medische afdelingen door het project ‘patiëntenzorgprofielen'. Voor dit project hebben de afdelingen hun patiëntengroepen naar eigen inzicht ingedeeld in categorieën. Of dat nu categorieën zijn naar leeftijd, soorten diagnose of behandeling, dat lieten we aan hen zelf over. Onze enige voorwaarde was dat we de patiënten ergens in de systemen moeten kunnen terugvinden. Vervolgens hebben we aan deze patientengroepen diverse soorten gegevens gekoppeld, zoals herkomst van de patiënten, capaciteitsbeslag,